Artykuły • 5 minut

Stany depresyjne u seniorów – pierwsze objawy, na które warto zwrócić uwagę

W starszym wieku łatwo zrzucić gorszy nastrój na „taki już wiek” czy stan choroby somatycznej. Tymczasem u wielu osób pojawiają się stany depresyjne, które nie zawsze od razu przypominają klasyczną depresję. Senior może nie narzekać na smutek, za to mówić o bólu, braku energii czy „niechęci do życia”. Warto znać pierwsze sygnały, by zareagować jak najwcześniej.

Stany depresyjne a depresja – czym się różnią?

Pojęcia stany depresyjne a depresja często są mylone. Stany depresyjne to okresowe pogorszenie nastroju, obniżona motywacja, zniechęcenie – czasem nazywane też stanami poddepresyjnymi. Mogą minąć samodzielnie, ale mogą też przerodzić się w pełnoobjawową depresję u seniora.

U części osób pojawiają się nawracające stany depresyjne, a razem z nimi lęk i napięcie. Mówimy wtedy o stanach depresyjno lękowych, stanach lękowo depresyjnych czy szerzej – stanach lękowych i depresyjnych. Niekiedy mówi się też o połączeniu: depresja stany lekowe. To ważne, bo u seniorów lęk (strach o zdrowie, o finanse, o dzieci) bywa równie silny jak smutek.

Świadomość, czym różnią się stany depresyjne  ( i ich objawy ) od pełnej depresji, nie zastąpi jednak diagnozy. W razie wątpliwości zawsze warto skonsultować się z lekarzem lub psychologiem.

Depresja u osób starszych – pierwsze objawy

Depresja u osób starszych rzadko wygląda tak samo jak u młodszych. Często dominuje wycofanie, rezygnacja i utrata zainteresowań. Typowe depresja u osób starszych objawy to m.in.:

  • wycofanie z kontaktów – senior odmawia spotkań, rzadziej dzwoni,
  • apatia – „nic mi się nie chce”, „to już nie ma sensu”,
  • utrata radości z rzeczy, które kiedyś cieszyły,
  • rozdrażnienie, zniechęcenie, narzekanie na „bezsens życia”,
  • problemy z pamięcią i koncentracją, które nie zawsze są demencją.

  • Gdy obserwujemy takie zachowania, można podejrzewać depresję u starszej osoby, depresję seniora czy szerzej – depresję osób starszych. Wiele rodzin szuka wtedy wsparcia, wpisując w internet hasła typu „depresja u osób starszych forum”. Wspólnota doświadczeń jest ważna, ale nie powinna zastępować kontaktu ze specjalistą.

Sen, energia, ciało – sygnały, których nie wolno lekceważyć

U seniorów depresja u osób starszych często „przebiera się” za problemy somatyczne. Zamiast mówić o smutku, starsza osoba zgłasza:

  • kłopoty ze snem – trudności z zasypianiem, bardzo wczesne pobudki,
  • spadek lub wzrost apetytu, nieplanowaną zmianę masy ciała,
  • stałe zmęczenie, brak siły do podstawowych czynności,
  • liczne dolegliwości bólowe bez jasnej przyczyny.

Tak objawiające się stany depresyjne łatwo pomylić z „typowymi chorobami wieku podeszłego”. Dlatego ważne jest, by lekarz rodzinny lub geriatra brał pod uwagę także stany lękowe i depresyjne, gdy senior skarży się na ciągłą słabość i brak chęci do działania.

Jak reagować, gdy podejrzewamy stany depresyjne u seniora?

Jeśli zauważasz u bliskiego niepokojące sygnały, nie czekaj, aż „samo przejdzie”. Niezależnie od tego, czy to stany pod depresyjne, czy już pełna depresja u osób starszych, warto:

  • spokojnie porozmawiać – bez oceniania i bagatelizowania („weź się w garść”),
  • zachęcić do wizyty u lekarza, który oceni, czy to depresja a stany depresyjne, czy np. skutek chorób somatycznych,
  • zaproponować wsparcie w organizacji pomocy: terapii, konsultacji psychiatrycznej, grup wsparcia,
  • zadbać o codzienny kontakt – telefon, odwiedziny, wspólny spacer.

Jak reagować, gdy podejrzewamy stany depresyjne u seniora?

Jeśli zauważasz u bliskiego niepokojące sygnały, nie czekaj, aż „samo przejdzie”. Niezależnie od tego, czy to stany pod depresyjne, czy już pełna depresja u osób starszych, warto:

spokojnie porozmawiać – bez oceniania i bagatelizowania („weź się w garść”), zachęcić do wizyty u lekarza, który oceni, czy to depresja a stany depresyjne, czy np. skutek chorób somatycznych, zaproponować wsparcie w organizacji pomocy: terapii, konsultacji psychiatrycznej, grup wsparcia, zadbać o codzienny kontakt – telefon, odwiedziny, wspólny spacer.

Pamiętaj: stany depresyjne i pełna depresja u seniora nie są „lenistwem” ani „cechą charakteru”, tylko realnym problemem zdrowotnym. Im szybciej senior i jego otoczenie to zrozumieją, tym większa szansa na skuteczną pomoc i poprawę jakości życia w starszym wieku.

Podziel się tym artykułem:

Bądź na Bieżąco

Zapisz się do naszego newslettera, aby otrzymywać aktualizacje o naszych inicjatywach, nadchodzących wydarzeniach i sposobach zaangażowania się w działalność naszej organizacji.