NASZE PRAWA. NASZE HISTORIE.

Poznanie Państwa opinii i doświadczeń stanowi istotną refleksję w pracy nad wypracowaniem i przyjęciem Międzynarodowej Konwencji o prawach osób starszych, która powstaje z inicjatywy Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Niniejsze działanie jest wspólną inicjatywą Fundacji na Rzecz Seniorów „BONUM VITAE” (Polska) oraz Krajowego Stowarzyszenia Emerytów (Malta) i jest współfinansowane przez Unię Europejską.

Ankietę można wypełnić online na tej stronie albo pobrać, wydrukować i odesłać pocztą lub e-mailem. Prosimy o odpowiedzi do dnia 30 listopada 2026 r. Każda osoba może przesłać tylko jeden formularz ankiety.

Wypełnij ankietę online ↓ · Pobierz wersję do druku ↓

Obejrzyj spot

Wolą Państwo wypełnić ankietę na papierze?

Prosimy pobrać ankietę, wydrukować ją, wypełnić ręcznie i do dnia 30 listopada 2026 r. przesłać na adres: Fundacja na Rzecz Seniorów „BONUM VITAE”, ul. Frezerów 3, 20-209 Lublin, albo zeskanowaną e-mailem na [email protected].

Czym jest Konwencja ONZ o prawach osób starszych

Prawa człowieka nie kończą się z wiekiem. Dlaczego świat potrzebuje międzynarodowej Konwencji ONZ o prawach osób starszych?

Prawa przysługują każdemu – w każdym wieku

Godność, wolność, bezpieczeństwo i prawo do samodzielnego decydowania o swoim życiu nie mają daty ważności. Mimo to osoby starsze wciąż doświadczają dyskryminacji ze względu na wiek, wykluczenia z życia społecznego, ograniczeń dostępu do opieki i usług oraz sytuacji, w których ich głos jest pomijany. Problemem bywa nie tylko brak odpowiednich rozwiązań, lecz także rozbieżność między prawami zapisanymi w przepisach a ich przestrzeganiem w codziennym życiu.

Istniejące międzynarodowe dokumenty praw człowieka obejmują również osoby starsze. Nie tworzą jednak jednego, kompleksowego traktatu poświęconego specyficznym zagrożeniom i potrzebom związanym ze starszym wiekiem. Temu właśnie ma służyć nowa Konwencja ONZ o prawach osób starszych.

Czym ma być Konwencja?

Konwencja jest projektowanym międzynarodowym, prawnie wiążącym instrumentem ochrony praw człowieka. Jej zadaniem będzie doprecyzowanie obowiązków państw i wzmocnienie ochrony osób starszych – zarówno w prawie, jak i w praktyce. Wśród istotnych obszarów debaty znajdują się równe traktowanie, autonomia i niezależność, uczestnictwo w życiu społecznym, dostęp do ochrony zdrowia i opieki, ochrona przed przemocą i zaniedbaniem oraz poszanowanie prywatności i godności.

Ważne: Konwencja nie została jeszcze przyjęta. Trwają prace nad jej treścią, dlatego ostateczny katalog praw i mechanizmy ich ochrony będą wynikiem międzynarodowych uzgodnień.

Od postulatu do prac w ONZ

3 kwietnia 2025 r. Rada Praw Człowieka ONZ przyjęła rezolucję nr 58/13, powołując otwartą Międzyrządową Grupę Roboczą ds. Praw Człowieka Osób Starszych (IGWG). Jej zadaniem jest opracowanie i przedstawienie Radzie projektu prawnie wiążącego instrumentu międzynarodowego. Pierwsza sesja grupy odbyła się w Genewie w dniach 13–17 lipca 2026 r. To istotny krok, ale proces opracowania Konwencji wymaga dalszych negocjacji i współpracy państw, ekspertów, organizacji społecznych oraz samych osób starszych.

Głos osób starszych ma znaczenie

Konwencja powinna odpowiadać na rzeczywiste doświadczenia ludzi, których ma chronić. Dlatego szczególnie ważne są świadectwa osób starszych: co utrudnia im korzystanie z praw, jakiej ochrony potrzebują i co wymaga zmiany. Fundacja na Rzecz Seniorów „BONUM VITAE” wspiera tę ideę – bo prawa człowieka nie mogą pozostawać wyłącznie deklaracją. Powinny być odczuwalne w codziennym życiu każdej osoby, niezależnie od wieku.

Źródła: rezolucja A/HRC/RES/58/13 (3.04.2025) · pierwsza sesja IGWG (13–17.07.2026)

Fundacja BONUM VITAE w pracach nad Konwencją ONZ

Wnosimy głos osób starszych z Polski do międzynarodowej debaty o godności, równym traktowaniu i prawach człowieka.

Od lokalnych działań do międzynarodowego rzecznictwa

Fundacja na Rzecz Seniorów „BONUM VITAE” działa na rzecz poprawy jakości życia osób starszych, ich samodzielności, bezpieczeństwa i pełnego uczestnictwa w społeczeństwie. Obok bezpośredniego wsparcia rozwija działalność rzeczniczą: zabiega o to, by prawa osób starszych były nie tylko deklarowane, ale również rzeczywiście przestrzegane.

Jednym z kluczowych obszarów tej aktywności jest udział w międzynarodowych pracach nad Konwencją ONZ o prawach osób starszych – dokumentem, który ma wzmocnić ochronę praw człowieka w starszym wieku.

Obecność w procesie ONZ

Prezes Zarządu Fundacji, Piotr Nakonieczny, uczestniczy w pracach Międzyrządowej Grupy Roboczej ds. Praw Człowieka Osób Starszych (Intergovernmental Working Group on the Human Rights of Older Persons, IGWG) w Genewie. Grupa została powołana przez Radę Praw Człowieka ONZ na mocy rezolucji 58/13 z 3 kwietnia 2025 r. Jej zadaniem jest przygotowanie projektu nowego, prawnie wiążącego instrumentu międzynarodowego.

Podczas pierwszej sesji IGWG, zorganizowanej 13–17 lipca 2026 r., przedstawiciel Fundacji zaprezentował stanowisko BONUM VITAE w dyskusji dotyczącej praw osób starszych. Udział ten pozwala wnosić do debaty doświadczenia organizacji działającej w Polsce, w tym perspektywę osób potrzebujących opieki i wsparcia, zagrożonych samotnością lub wykluczeniem.

Jakie wartości reprezentujemy?

W centrum naszego stanowiska znajduje się podmiotowość osoby starszej. Każdy człowiek powinien mieć możliwość podejmowania decyzji o swoim życiu, korzystania z ochrony zdrowia i wsparcia, uczestniczenia w sprawach publicznych i bycia traktowanym z szacunkiem. Zwracamy uwagę na potrzebę przeciwdziałania dyskryminacji ze względu na wiek, przemocy i zaniedbaniom, a także na szczególną sytuację osób z niepełnosprawnościami i osób mających utrudniony dostęp do usług.

Chcemy, by w pracach nad przyszłymi standardami międzynarodowymi wybrzmiały nie tylko opinie instytucji i ekspertów, ale też osobiste doświadczenia samych seniorów.

Od świadectw do rekomendacji

Praktycznym rozwinięciem działań rzeczniczych jest projekt polsko-maltański „Partnerstwo na rzecz godności i praw osób starszych”, realizowany przez Fundację BONUM VITAE oraz National Pensioners’ Association z Malty. Poprzez ankiety, wywiady i świadectwa uczestników partnerzy zamierzają rozpoznać luki między obowiązującymi prawami a ich realizacją, a następnie przygotować raport i rekomendacje przydatne w debacie nad Konwencją.

Nasze przesłanie jest proste: prawa człowieka nie kończą się z wiekiem. Głos osób starszych powinien współkształtować prawo, politykę społeczną i codzienną praktykę instytucji.

Polsko-maltańskie partnerstwo na rzecz godności i praw osób starszych

Dwa kraje. Wspólny cel: oddać głos osobom starszym i wesprzeć prace nad Konwencją ONZ.

Partnerstwo, które słucha

Fundacja na Rzecz Seniorów „BONUM VITAE” z Polski oraz National Pensioners’ Association (NAP) z Malty realizują projekt „Partnerstwo na rzecz godności i praw osób starszych” (Partnership for the Dignity and Rights of Older People). Inicjatywa łączy badania, edukację, komunikację społeczną i rzecznictwo. Jej podstawowa idea brzmi: osoby starsze powinny być współtwórcami rozwiązań, które dotyczą ich praw, bezpieczeństwa, autonomii i codziennego życia.

Projekt wspiera międzynarodowe prace nad Konwencją ONZ o prawach osób starszych, pokazując, gdzie istnieje rozdźwięk między zapisami prawa a doświadczeniami ludzi. Łączymy perspektywy Polski i Malty, aby wskazać zarówno wspólne wyzwania, jak i różnice wynikające z kontekstu społecznego i instytucjonalnego.

Nasze prawa. Nasze historie.

Najważniejszy będzie autentyczny głos osób starszych. Partnerzy przewidzieli ankiety, wywiady i nagrania osobistych świadectw dotyczących m.in. dyskryminacji, niezależności, opieki, godności i uczestnictwa w życiu społecznym. Badanie obejmie różne środowiska, również osoby zagrożone wykluczeniem cyfrowym, mieszkańców placówek opiekuńczych, osoby z niepełnosprawnościami oraz mieszkańców terenów wiejskich.

Aby udział nie zależał od umiejętności korzystania z internetu, planowane są formularze online i papierowe oraz wsparcie ankieterów. Uzyskane dane i historie mają pomóc rozpoznać prawa wymagające skuteczniejszej ochrony i obszary, w których potrzebne są nowe rozwiązania.

Co powstanie w ramach projektu?

Rezultatem działań będzie raport z badań oraz wspólne stanowisko z rekomendacjami dla instytucji, decydentów i organizacji społecznych. Zaplanowano także spot telewizyjny, film do mediów społecznościowych, e-book oparty na świadectwach oraz audiobook, który ułatwi dostęp do treści osobom preferującym słuchanie lub mającym trudności z czytaniem.

Materiały filmowe i publikacje pozwolą przenieść opowieści uczestników poza ramy raportu – do debaty publicznej, edukacji i kampanii promujących równe prawa w każdym wieku. Założenia promocyjne obejmują m.in. szeroki zasięg w mediach społecznościowych oraz komunikację z organizacjami senioralnymi, samorządami i placówkami opieki.

Razem dla trwałej zmiany

Projekt obejmuje również identyfikację i zaangażowanie kluczowych interesariuszy w obu krajach, budowanie sieci współpracy oraz działania umożliwiające wykorzystanie rezultatów po zakończeniu finansowania. Polsko-maltańska grupa robocza ma wspierać koordynację badań, spójność przekazu i przygotowanie kolejnych inicjatyw.

Wierzymy, że skuteczne rzecznictwo zaczyna się od słuchania. Dlatego ten projekt nie mówi jedynie o prawach osób starszych – przede wszystkim pozwala mówić o nich samym zainteresowanym. Ich historie mogą stać się ważnym argumentem w staraniach o godność, niezależność i lepszą ochronę praw każdego człowieka, także w późniejszych latach życia.

Film

E-book i audiobook — wkrótce

E-book oparty na świadectwach uczestników oraz audiobook powstają w ramach projektu i pojawią się w tym miejscu razem z raportem z badań i rekomendacjami. Wszystkie materiały będą bezpłatne.