Samopomoc osób starszych, czyli profilaktyka przy wsparciu Fundacji na Rzecz Seniorów „BONUM VITAE”

Ryzyka w wieku starszym – co naprawdę nam grozi?

Polska szybko się starzeje – dziś osoby 60+ to już ok. 25% społeczeństwa. Wraz z wiekiem rośnie liczba chorób współistniejących i chorób cywilizacyjnych: nadciśnienie, cukrzyca, choroby serca, otyłość, depresja. Szacuje się, że nawet 70% seniorów ma co najmniej dwie przewlekłe choroby, a znacząca część – trzy i więcej. To przekłada się na gorszą sprawność, zależność od innych i wyższe ryzyko hospitalizacji.

Do tego dochodzi poczucie samotności – odczuwane w każdym wieku, ale szczególnie dotkliwe u osób starszych. Badania pokazują, że nawet co trzeci senior deklaruje częste poczucie osamotnienia, a samotność zwiększa ryzyko depresji, demencji i wcześniejszej śmierci – porównuje się ją do wypalenia kilkunastu papierosów dziennie.

Nie wolno zapominać o zjawisku niedożywienia – zwłaszcza u osób starszych żyjących samotnie i z niskimi dochodami. Brak apetytu, trudności z przygotowaniem posiłków czy oszczędzanie „na jedzeniu” powodują niedobory białka i witamin, osłabienie odporności i większą podatność na choroby.

Profilaktyka Alzheimera i chorób cywilizacyjnych – co mogą zrobić sami seniorzy?

W kontekście starzenia się społeczeństwa coraz ważniejsza staje się profilaktyka Alzheimera i innych chorób neurodegeneracyjnych. Na ich rozwój wpływają m.in.: nadciśnienie, cukrzyca, otyłość, brak ruchu, izolacja społeczna. Dobra wiadomość? Na część z tych czynników senior ma realny wpływ.

Elementy samopomocy, które Fundacja na Rzecz Seniorów „BONUM VITAE” wspiera:

• regularna, dostosowana aktywność fizyczna (spacery, gimnastyka, ćwiczenia równowagi),
• trening pamięci, gry umysłowe, nauka nowych rzeczy,
• kontrola chorób cywilizacyjnych (cukrzyca, nadciśnienie, cholesterol),
• zdrowe odżywianie i zapobieganie niedożywieniu,
• budowanie relacji – rozmowa, udział w spotkaniach, wolontariat.

To właśnie połączenie działań medycznych, społecznych i edukacyjnych daje największą szansę na zachowanie samodzielności.

Rola organizacji pozarządowych – jak pomaga program fundacji BONUM VITAE?

W praktyce wielu seniorów nie wie, od czego zacząć. Tu pojawia się rola organizacji takich jak Fundacja na Rzecz Seniorów „BONUM VITAE”, która prowadzi program edukacyjny, warsztaty, spotkania, konsultacje.

Wsparcie może obejmować m.in.:

• spotkania i warsztaty dotyczące profilaktyki chorób przewlekłych i chorób współistniejących,
• edukację w zakresie zajęć ruchowych i aktywności prozdrowotnej,
• animację i wsparcie finansowe grup wsparcia dla osób cierpiących na samotność,
• konsultacje dietetyczne pomagające zapobiegać niedożywieniu,
• działania na rzecz bezpieczeństwa seniorów (np. jak nie dać się oszukać, jak bezpiecznie funkcjonować w przestrzeni publicznej i online).

Organizacje pozarządowe są często bliżej ludzi niż instytucje publiczne – działają lokalnie, reagują na konkretne potrzeby, tworzą przyjazną atmosferę, w której łatwiej poprosić o pomoc.

Międzypokoleniowość i samopomoc – przepis na lepszą starość

Coraz większą rolę odgrywa międzypokoleniowość – projekty, w których seniorzy i młodsi uczą się od siebie nawzajem: młodzi pomagają w obsłudze smartfona, starsi dzielą się doświadczeniem życiowym. Takie działania zmniejszają poczucie samotności, wzmacniają więzi i poczucie sensu.

Samopomoc oznacza także wzajemne wspieranie się samych seniorów – grupy ćwiczeniowe, koła samokształceniowe, wspólne gotowanie, dyżury „telefonu zaufania” wśród rówieśników. Fundacja na Rzecz Seniorów „BONUM VITAE” może pełnić rolę organizatora i „zaplecza” dla takich inicjatyw: daje wsparcie, program, specjalistów, pomoc finansową, ale to sami seniorzy tworzą ich treść.

Szanse pozytywnych zmian

Wyzwania są poważne: rosnąca liczba osób starszych, więcej chorób cywilizacyjnych, coraz częstsza samotność. Jednocześnie mamy coraz więcej wiedzy, doświadczone organizacje pozarządowe i rosnącą świadomość, że starość może być aktywnym etapem życia.

Profilaktyka to nie tylko mniej zachorowań, ale też lepsza jakość życia – więcej samodzielności, mniejszy lęk, większe bezpieczeństwo. W połączeniu z mądrze wspieraną samopomocą i działaniami BONUM VITAE daje realną szansę, by starość w Polsce była nie tylko dłuższa, ale też po prostu lepsza.